BARC DAE Doctoral Fellowship Scheme: भारताच्या प्रतिष्ठित अणुऊर्जा संस्थेतर्फे अभियंतांसाठी एक दुर्लभ अवसर आहे. या योजनेअंतर्गत तुम्हाला मासिक ₹80,000 फेलोशिप, संपूर्ण PhD शिक्षण, आणि त्यानंतर सरकारी नोकरी मिळते. या महत्वाच्या योजनेबद्दल विस्तृत माहिती आणि अर्जाचे सोपे पायरी आम्ही येथे सादर करत आहोत. अगर तुम्हाला अभियांत्रिकीचा पदवीधर आहात आणि संशोधन क्षेत्रात स्वतंत्र करायचे आहे, तर हा तुमचा सुवर्णसुधा आहे!
BARC DDFS 2026 योजना काय आहे?
BARC (बाभा अणुकेंद्र) च्या मानवसंसाधन विभागाकडून DAE Doctoral Fellowship Scheme (DDFS) ही एक राष्ट्रीय-स्तरीय PhD फेलोशिप योजना आहे. या योजनेचा मूळ उद्देश म्हणजे Homi Bhabha National Institute (HBNI) च्या माध्यमातून भारताच्या परमाणु संशोधन क्षेत्रात प्रतिभाशाली अभियंते तैयार करणे.
BARC च्या अधिकृत वेबसाइटनुसार (barc.gov.in, जानेवारी 2026), या योजनेअंतर्गत निवडलेले उमेदवार भारताच्या पाच प्रमुख परमाणु संशोधन केंद्रांपैकी एकाला दिले जातात:
- BARC, मुंबई
- IGCAR, कालपक्कम (तमिळनाडू)
- IPR, गांधीनगर (गुजरात)
- VECC, कोलकाता (पश्चिम बंगाल)
- RRCAT, इंदूर (मध्य प्रदेश)
येथे तुम्हाला उच्च-स्तरीय संशोधन सुविधा, अनुभवी मार्गदर्शक, आणि अत्याधुनिक प्रयोगशाळा मिळते.
पात्रता निकष: कोण अर्ज करू शकते?
DDFS-2026 साठी अर्ज करण्यासाठी खालील अटी पूरी करणे अपरिहार्य आहेत:
शैक्षणिक पात्रता
| निकष | आवश्यकता |
|---|---|
| पदवीधर पदवी | B.E./B.Tech./B.Sc.(Engineering) कोणत्याही अभियांत्रिकी शाखेत किमान 60% गुण |
| पोस्टग्रेजुएट पदवी | M.E./M.Tech./M.Sc.(Engineering) (किमान 60% गुण) रासायनिक, संगणक, विद्युत, इलेक्ट्रॉनिक्स, यंत्र, धातुविज्ञान, नागरी अभियांत्रिकीमध्ये |
| CGPA रूपांतरण | जर विश्वविद्यालयाचे CGPA प्रणाली असेल, तर 60% = 6.0/10 CGPA |
| अंतिम परिणाम अपेक्षित | 31 डिसेंबर 2026 पर्यंत अंतिम गुणपत्र सादर करणे अनिवार्य |
महत्वाचे: IT, MCA, अंतरविषय (Distance Education) आणि जैवतंत्रज्ञान पदवी योग्य नाहीत.
वय मर्यादा
वय गणना 01 ऑगस्ट 2026 अनुसार:
| श्रेणी | जन्म तारीख | वय मर्यादा |
|---|---|---|
| सामान्य | 01 ऑगस्ट 1998 किंवा नंतर | 28 वर्षे |
| OBC (NCL) | 01 ऑगस्ट 1995 किंवा नंतर | 31 वर्षे |
| SC/ST | 01 ऑगस्ट 1993 किंवा नंतर | 43 वर्षे |
| दिव्यांग (सर्व श्रेणी) | + 10 वर्षे अतिरिक्त छूट | वरील + 10 वर्षे |
अन्य पात्रता:
- राष्ट्रीयता: भारतीय नागरिक (अनिवार्य)
- लिंग: महिला उमेदवारांना विशेष प्रोत्साहन दिला जातो
DDFS-2026 अंतर्गत लाभ: किती पैसे मिळतात?
यह योजना भारतातील सर्वोच्च PhD फेलोशिप योजनांपैकी एक मानली जाते. BARC च्या अधिकृत माहितीप्रसारामध्ये (बारोसेक्सअॅम, जानेवारी 2026):
मासिक वृत्ती आणि भत्ते
| मदद | रक्कम |
|---|---|
| मासिक फेलोशिप | ₹80,000 |
| वार्षिक अप्रत्याशित अनुदान | ₹60,000 (PhD खर्चासाठी) |
| हॉस्टल सुविधा | अनिवार्य (सर्व छात्रांसाठी) |
| चिकित्सा लाभ | योगदान स्वास्थ्य सेवा योजनेअंतर्गत |
Artificial Intelligence Engineering: भविष्यातील तंत्रज्ञानाचा आधार
फेलोशिप कालावधी
- सुरुवातीला 4 वर्षे (प्रथम वर्षानंतर पुनरावलोकन)
- संतोषजनक प्रगती केस 5वे वर्षही संभवतः (अधिकृत अनुमोदन आवश्यक)
- एकूण कालावधी 5 वर्षे पेक्षा जास्त नाही
शेवटी नोकरी
DDFS पूर्ण झाल्यानंतर तुम्हाला DAE अंतर्गत वैज्ञानिक अधिकारी (Scientific Officer) पदावर सरकारी नियुक्ती मिळते. 2026 चे गणनानुसार, वैज्ञानिक अधिकारी (ग्रेड C) चा मासिक वेतन ₹1,34,000 (मुंबई दरांनुसार) असतो.
अर्जाची प्रक्रिया:
DDFS-2026 अर्जन पूर्णपणे ऑनलाइन आहे. कोणतेही ऑफलाइन किंवा हार्ड कॉपी अर्ज स्वीकारले जात नाहीत.
पायरी 1: वेबसाइटला भेट द्या
अधिकृत पोर्टल: https://www.barcocesexam.in
पायरी 2: नवीन नोंदणी करा
- “नवीन नोंदणी” लिंकवर क्लिक करा
- नाव, लिंग, ईमेल, फोन नंबर, DDFS शाखा (अभियांत्रिकी विषय) द्रुत भरा
- तपशील सावधानीपूर्वक भरा (नोंदणीनंतर बदल शक्य नाही)
- Login ID आणि password ईमेल आणि SMS द्वारे मिळेल
पायरी 3: ईमेल व मोबाइल पडताळणी
- ईमेल वरून आलेल्या OTP प्रविष्ट करा
- फोन नंबरवर आलेल्या OTP प्रविष्ट करा
- दोन्ही पडताळणी पूर्ण करा आणि “पुढे जा” क्लिक करा
पायरी 4: वैयक्तिक माहिती भरा
- जन्मतारीख, पालकांचे नाव
- वर्तमान आणि स्थायी पत्ता
- SC/ST/OBC श्रेणी (जर लागू असेल)
- दिव्यांग प्रमाणपत्र (जर लागू असेल)
पायरी 5: शैक्षणिक माहिती दाखल करा
- 10वी-12वी गुण
- B.Tech/B.E./B.Sc.(Engineering) – शाखा, गुण
- M.Tech/M.E./M.Sc.(Engineering) – शाखा, अर्ध वार्षिक I व II गुण
पायरी 6: परीक्षा केंद्र निवड
शहरांच्या प्राधान्य यादीमध्ये 3 शहरे निवडा (कोणत्या परीक्षा केंद्रला जायचे):
महाराष्ट्र व आस-पासचे शहर: मुंबई, पुणे, नागपूर, कोल्हापूर, इंदूर (MP)
पायरी 7: कागदपत्रे अपलोड करा
खालील कागदपत्रे जरूर अपलोड करा:
| कागदपत्र | आकार आवश्यकता |
|---|---|
| सद्य फोटो | 4.5 x 3.5 सेमी, JPG/JPEG, 20-50 KB |
| स्वाक्षरी | 2 x 4.5 सेमी, JPG/JPEG, 10-20 KB |
| M.Tech गुणपत्र | अर्ध I व II, PDF/JPG, 200-300 KB |
| SC/ST/OBC प्रमाणपत्र | (लागू असल्यास) PDF/JPG, 100-200 KB |
| दिव्यांग प्रमाणपत्र | (लागू असल्यास) PDF/JPG |
पायरी 8: अर्जन शुल्क भरा
BARC वेबसाइटनुसार (जानेवारी 2026):
| श्रेणी | शुल्क |
|---|---|
| सामान्य पुरुष, OBC पुरुष | ₹500 + बँक शुल्क |
| महिला (सर्व श्रेणी) | मुक्त (शुल्क नाही) |
| SC/ST/दिव्यांग | मुक्त |
| ट्रान्सजेंडर | मुक्त |
JN Tata Endowment Loan Scholarship 2026-27: विदेशातून पदव्युत्तर शिक्षेचा सुवर्ण संधी
महत्वाच्या तारीखा:
BARC DDFS-2026 का महत्वाचा वेळापत्रक (सर्व तारीखे तांत्रिक आहेत, www.barcocesexam.in वर नियमितपणे पडताळणी करा):
| घटना | तारीख |
|---|---|
| विज्ञापन प्रकाशन | 22 डिसेंबर 2025 |
| ऑनलाइन अर्जन सुरु | 22 डिसेंबर 2025 |
| अर्जनची अंतिम तारीख | 21 जानेवारी 2026 |
| सुधार मुहूर्त | 7 – 14 फेब्रुवारी 2026 |
| परीक्षा स्लिप डाउनलोड | 25 फेब्रुवारी 2026 पासून |
| ऑनलाइन परीक्षा (CBT) | 14 व 15 मार्च 2026 |
| मुलाखत यादी जाहिरात | अप्रैल दुसरा सप्ताह |
| मुलाखत | 16-18 जून 2026 |
| निवडलेल्यांची यादी | जून अंतिम सप्ताह |
| PhD प्रोग्राम सुरु | जुलैचा तीसरा सप्ताह 2026 |
परीक्षा संरचना आणि तयारी:
परीक्षा पद्धती
BARC च्या सूचनांप्रमाणे (barcocesexam.in):
- कंप्यूटर-आधारित परीक्षा (CBT) – संपूर्ण ऑनलाइन
- कालावधी: 120 मिनिटे (2 तास)
- प्रश्नांची संख्या: 100 प्रश्न
- प्रत्येक प्रश्नाचे गुण: 3 गुण (बरोबर उत्तर)
- नकारात्मक अंकन: -1 (चूक उत्तरासाठी)
- उत्तर न देणे: 0 गुण
परीक्षा अभ्यासक्रम
विषय: ज्या B.Tech/B.E./B.Sc.(Engineering) मध्ये तुम्ही अर्ज केला आहात. उदाहरणार्थ:
- यंत्र अभियांत्रिकी (ME): यंत्र डिজाइन, तापमान, द्रव यांत्रिकी
- विद्युत अभियांत्रिकी (EE): विद्युत नेटवर्क, मशीनें, नियंत्रण
- संगणक विज्ञान (CS): डेटा संरचना, ऑपरेटिंग सिस्टम, डेटाबेस
परीक्षा केंद्र संख्या: 50+ भारतीय शहरे (तपशील टेबल 5 मध्ये)
परीक्षा भोवतालचे नियम
- कॅलक्युलेटर, स्मार्टवॉच, मोबाईल हरोस नाही
- मूळ पहचान कार्ड अनिवार्य (आधार, ड्राइविंग लायसन्स, पासपोर्ट, मतदार कार्ड)
- स्वीकृत कागदपत्रांची नकल नाही
- तटस्थ कपडे (हेडकव्हर, अलंकार वर्जित)
मुलाखत प्रक्रिया:
दोन-पर्यायी निवड प्रक्रिया
चरण 1: CBT परीक्षा (14-15 मार्च 2026)
- शॉर्टलिस्टिंग: M.Tech गुणांमध्ये 50% + CBT गुणांमध्ये 50% (समान भार)
- परीक्षा केंद्रांना ट्रॅव्हल भत्ता नाही
चरण 2: व्यक्तिगत मुलाखत (16-18 जून 2026)
- स्थान: BARC प्रशिक्षण शाला, मुंबई
- सामग्री: M.Tech प्रकल्पाचे 10 मिनिटांचे सादरीकरण
- बाहेरून आलेल्याला: III इयत्ता रेल्वे किराया (प्रकाशित दरांनुसार)
- अंतिम निवड: मुलाखतीवरच पूर्णत: आधारित
- निकाल: जून अंतिम सप्ताहात
DDFS-2026 ची शाखा विकल्पने (Disciplines)
BARC DDFS 2026 अंतर्गत 8 मुख्य अभियांत्रिकी शाखा उपलब्ध आहेत. तुमचा पदवीधर (B.Tech) शाखा आणि स्नातकोत्तर शाखा दोन्ही योग्य असणे आवश्यक आहे:
| DDFS शाखा | स्नातकोत्तर पदवी | स्नातक पदवी (आवश्यक) |
|---|---|---|
| यंत्र अभियांत्रिकी (ME) | M.Tech/M.E. Mechanical | B.Tech/B.E. Mechanical |
| रासायनिक (CH) | M.Tech/M.E. Chemical | B.Tech/B.E. Chemical |
| धातुविज्ञान (MT) | M.Tech/M.E. Metallurgical | B.Tech/B.E. Metallurgical/Materials |
| विद्युत (EE) | M.Tech/M.E. Electrical | B.Tech/B.E. Electrical |
| इलेक्ट्रॉनिक्स (EC) | M.Tech/M.E. Electronics | B.Tech/B.E. Electronics |
| संगणक (CS) | M.Tech/M.E. Computer Science | B.Tech/B.E. Computer Science |
| वाद्य (IN) | M.Tech/M.E. Instrumentation | B.Tech/B.E. Instrumentation |
| नागरी (CE) | M.Tech/M.E. Civil | B.Tech/B.E. Civil |
महत्वाचे: अर्जन फॉर्मच्या सुरुवातीच (preliminary stage) DDFS शाखा ठरवायची आहे – नंतर बदल शक्य नाही.
निष्कर्ष:
BARC DDFS-2026 भारतातील सर्वोत्तम PhD फेलोशिप योजनांपैकी एक आहे. मासिक ₹80,000, संपूर्ण शिक्षण, आणि त्यानंतर सरकारी नोकरी – हा संयोजन दुर्लभ आहे. जर तुम्ही अभियांत्रिकीचे पोस्टग्रेजुएट आहात, तर विलंब न करता लगेच अर्ज करा!
अंतिम तारीख: 21 जानेवारी 2026 – यानंतर अर्ज स्वीकारले जाणार नाहीत.
हजारो भारतीय छात्रांना या योजनेमुळे करिअर तयार झाले आहेत. तुमचा सुवर्णसुधा अभी आहे – याचा लाभ घ्या!
FAQ: सामान्य प्रश्नांची उत्तरे
Q1: अर्ज शुल्क किती आहे?
A: ₹500 (सामान्य पुरुष/OBC पुरुष), महिला/SC/ST/दिव्यांग फ्री.
Q2: मला 50% गुण आहेत. अर्ज करू शकतो?
A: नाही. 60% दोन्हीमध्ये अनिवार्य (B.Tech आणि M.Tech).
Q3: GATE स्कोर आवश्यक आहे का?
A: नाही. CBT परीक्षा स्वतंत्र आहे. परंतु GATE स्तरीय तयारी उपयुक्त.
Q4: महिला उमेदवारांना अतिरिक्त लाभ?
A: हो: शुल्क मुक्त + विभागीय प्रोत्साहन.
Q5: परीक्षा सामग्री Marathi मध्ये?
A: नाही. पूर्णपणे English मध्ये. परंतु अर्ज Marathi मध्ये करू शकता.
Q6: परीक्षा पास झाल्यानंतर काय?
A: PhD शुरू होईल (जुलाई 2026). 4-5 वर्षांचा विद्यार्थीत्व. नंतर DAE मध्ये Scientific Officer हिसेबे नियुक्ती.
1 thought on “BARC DDFS 2026: PhD फेलोशिप + सरकारी नोकरीची जबरदस्त संधी, आज पहा!”