Automobile Designer: कार डिझाइन क्षेत्रात प्रवेश करणारे तरुण-तरुणींना अनेक प्रश्न असतात. या लेखात मी तुमच्या सर्व संशयांचे निवारण सोपे आणि स्पष्ट भाषेत करीन.
कार डिझाइनर म्हणजे काय?
कार डिझाइनर हा एक कलाकार + अभियंता असतो. तुम्हाला जी सुंदर आणि आकर्षक गाडी पहायला मिळते, त्यामागे हजारो तास काम करणारा डिझाइनर असतो.
डिझाइनरचे मुख्य काम:
| काम | विवरण |
|---|---|
| स्केचिंग | हातने गाड्यांचे रेखाचित्र काढणे |
| ३डी मॉडलिंग | संगणकावर त्रिमितीय डिजाइन बनवणे |
| सुरक्षा चेक | गाडी सुरक्षित आहे हे सुनिश्चित करणे |
| ग्राहक संतुष्टि | लोकांना आवडणारे डिझाइन करणे |
| इंजिनियरांशी सहकार्य | तांत्रिक समस्यांचे निवारण करणे |
१२वी नंतर कोणता कोर्स करावा? – तुमच्यासाठी सरल विकल्प
खरं सत्य:
तुमच्याकडे ३ मुख्य मार्ग आहेत:
मार्ग १: डिजाइन डिग्री (B.Des) – सर्वोत्तम निवड
१२वी पास → B.Des (Transportation Design) ४ वर्ष → नोकरी
यात काय शिकवले जाते?
- स्केचिंग आणि ड्रॉईंग
- डिजिटल डिजाइनिंग (CATIA, Photoshop)
- ३डी मॉडलिंग
- ऑटोमोटिव्ह इंजिनियरिंगचे आधार
- रंग सिद्धांत आणि रचना
कोणते महाविद्यालय? STRATE (बंगलोर), NID (अहमदाबाद), ADYPU (पुणे), WUD (हरियाणा)
वेतन: शुरुवातीला ४-६ लक्ष प्रतिवर्ष
मार्ग २: अभियांत्रिकी डिग्री (B.Tech) – अधिक तांत्रिक
१२वी विज्ञान (PCM) → B.Tech (Automotive Engineering) ४ वर्ष → नोकरी
यात काय शिकवले जाते?
- इंजिनचा कार्य
- सस्पेंशन आणि ब्रेकिंग सिस्टम
- वाहनाचा यांत्रिकी डिजाइन
- डिजिटल डिजाइनिंग आणि CAD
कोणते महाविद्यालय? IIT Bombay, Pune University, Manav Rachna, BITS Pilani
वेतन: शुरुवातीला ३.५-५ लक्ष प्रतिवर्ष (थोडे कमी, पण तांत्रिक कौशल्य अधिक)
मार्ग ३: डिप्लोमा कोर्स – जलद रास्ता
१०वी किंवा १२वी → Diploma (Automotive Design) २-३ वर्ष → नोकरी
फायदे:
- कमी मेहनत, कमी खर्च
- २-३ वर्षात नोकरी मिळणे शक्य
नुकसान:
- B.Des/B.Tech च्या तुलनेत कमी वेतन
- प्रमोशन मिळणे मुश्कील
वेतन: २-३ लक्ष प्रतिवर्ष (शुरुवातीला)
कोणता कोर्स तुमच्यासाठी सर्वोत्तम?
| तुम्हाला जर | हा कोर्स करा | कारण |
|---|---|---|
| अधिक उच्च वेतन हवेत | B.Des | डिजाइन स्पेशलाइजेशन, आंतरराष्ट्रीय संधी |
| गणित आणि विज्ञान मजबूत आहे | B.Tech | तांत्रिक क्षेत्रात चांगली भूमिका |
| जलद नोकरी लागणी आहे | Diploma | २-३ वर्षात संपतो |
| आर्थिक परिस्थिती कठीण आहे | Diploma | खर्च कमी |
पायरी-पायरीने करिअर शुरू करण्याचा रोडम्यापमार्ग
पायरी १: आजच सुरुवात करा (१२वी आधी)
आता करण्याची गोष्टी:
YouTube वर कार डिजाइन व्हिडिओ पहा, ऑटो शोला जा (Auto Expo, Pune Auto Show), स्केचिंग शुरू करा – रोज कमीत कमी ३० मिनिट, डिझाइन बुक खरेदी करा आणि सराव करा, Instagram/YouTube वर प्रसिद्ध डिजाइनर फॉलो करा
सहजच करू शकता:
- कार डिझाइन स्केच करणे (डिजिटल किंवा कागदावर)
- डिझाइन मॅगजिन (Car and Driver, Motor Trend) वाचणे
- Pinterest वर कार डिझाइन कलेक्शन तयार करणे
पायरी २: १२वीचा अभ्यास पूर्ण करा (महत्त्वाचे!)
कार डिझाइन कोर्सांसाठी आवश्यक अंक:
| कोर्स | किमान अंक | विषय |
|---|---|---|
| B.Des | ५०-६०% | कोणतेही (विज्ञान/कला/व्यवसाय) |
| B.Tech | ६०-७०%+ | PCM आवश्यक |
| Diploma | कोणतेही | कोणतेही |
सलाह: विज्ञान घेतले तर B.Tech आणि B.Des दोन्ही करू शकता. कला घेतले तर B.Des करा.
3D Printing Technology: सर्वसाधारण व्यक्तीसाठी संपूर्ण मार्गदर्शिका
पायरी ३: महाविद्यालय निवडा आणि अर्ज करा
भारताचे सर्वोत्तम महाविद्यालय (रँकिंग क्रमानुसार)
| रँक | महाविद्यालय | स्थान | कोर्स | दाखल प्रक्रिया |
|---|---|---|---|---|
| १ | STRATE School of Design | बंगलोर | B.Des, M.Des | STRAT entrance exam |
| २ | National Institute of Design (NID) | अहमदाबाद | M.Des, Postgrad | NID entrance exam |
| ३ | Industrial Design Centre, IIT Bombay | मुंबई | M.Des | Design entrance |
| ४ | World University of Design (WUD) | सोनेपत, हरियाणा | B.Des, M.Des | Design test |
| ५ | Ajeenkya DY Patil University | पुणे | B.Des, M.Des | Merit + entrance |
| ६ | MIT Art, Design & Technology University | पुणे | B.Des, Diploma, M.Des | Merit-based |
| ७ | Manav Rachna International University | दिल्ली | B.Tech | Merit/entrance |
पायरी ४: डिजिटल कौशल्य शिखा (ऑनलाइन)
३ महत्त्वाचे सॉफ्टवेअर:
१. CATIA (सर्वात महत्त्वाचा)
असे काय करतो? → कार डिजाइनचे ३डी मॉडेल बनवणे
कुठे शिकाल? → Udemy, YouTube, Pluralsight
किमान वेळ? → १०० घंटे सराव (३-४ महिने)
खर्च? → Udemy: ₹350-999 (ऑफर काळात)
सर्वोत्तम लिंक्स:
- Udemy – CATIA Tutorial मराठीत (English मध्ये शोधा)
- CATIA Official
- YouTube – “CATIA for Beginners”
२. Adobe Creative Suite (Photoshop + Illustrator)
असे काय करतो? → कार डिजाइन स्केच डिजिटली करणे
कुठे शिकाल? → Adobe's official tutorials, YouTube
किमान वेळ? → ५० घंटे (२ महिने)
खर्च? → Adobe subscription: ₹600/महिना
सुविधा: Student discount (तुमचा ID card दाखवा – ५०% सुट!)
३. Fusion 360 (फ्री आणि सहज)
असे काय करतो? → ३डी डिजाइनिंग (CATIA जितकेच शक्तिशाली)
कुठे शिकाल? → Fusion 360 official tutorials (फ्री)
किमान वेळ? → ६० घंटे (२-३ महिने)
खर्च? → पूर्णपणे मुक्त (विद्यार्थींसाठी)
सर्वश्रेष्ठ: शुरुवातीसाठी Fusion 360 करा, नंतर CATIA सिखा!
पायरी ५: स्केचिंग सराव (सर्वांत महत्त्वाचे!)
तुम्हाला रोज करायला हवे:
सकाळ: ३० मिनिट → कार डिजाइन स्केच (हातने)
दुपार: ४५ मिनिट → डिजिटल ड्रॉइंग (Photoshop वर)
संध्या: ३० मिनिट → ३डी मॉडल तयार करणे (Fusion 360)
एकूण: २ तास दिवसातून = १४ तास आठवड्यातून
सराव साहित्य:
- Drawing books online (सोपे ड्रॉइंग बुक्स)
- Pinterest वर “car design sketches” सर्च करा
- YouTube चॅनल: “Car Design Academy”, “Design Observer”
Artificial Intelligence Engineering: भविष्यातील तंत्रज्ञानाचा आधार
पायरी ६: इंटर्नशीप करा (अत्यंत महत्त्वाचे!)
कोणते कंपन्यांमध्ये इंटर्नशीप करू शकता:
| कंपनी | स्थान | अवधी | वेतन | अर्ज करण्याचा लिंक |
|---|---|---|---|---|
| मारुती सुजुकी | गुड़गांव, मुंबई | १-३ महिने | ₹5,000-15,000 | careers.marutisuzuki.com |
| टाटा मोटर्स | पुणे, बंगलोर | १-३ महिने | ₹5,000-15,000 | tatamotors.com/careers |
| महिंद्रा | मुंबई, पुणे | १-३ महिने | ₹5,000-12,000 | mahindra.com/careers |
| ऑला इलेक्ट्रिक | बंगलोर | १-२ महिने | ₹10,000-20,000 | olacareers.com |
| हीरो मोटोकॉर्प | गुड़गांव, पुणे | १-३ महिने | ₹5,000-10,000 | heromotocorp.com/careers |
इंटर्नशीप का करायचा? व्यावहारिक अनुभव, नेटवर्किंग (भविष्यातील नोकरीचे दरवाजे), जॉब ऑफर (अनेकदा इंटर्नशीप नंतरच नोकरी मिळते!), पोर्टफोलिओ साहित्य
पायरी ७: पोर्टफोलिओ बनवा
पोर्टफोलिओ म्हणजे काय? तुमचे सर्व उत्तम कार्य (स्केच, ३डी मॉडेल, प्रकल्प) एकत्र करून दाखवणे.
कसे बनवायचा?
| मार्ग | कसे | फायदे |
|---|---|---|
| वेबसाइट | WordPress, Wix वापरून | पेशेवर दिसते, अनेकांना शेयर करू शकता |
| Photoshop किंवा Canva | सोपे, ईमेलने पाठवू शकता | |
| Behance/Dribbble | अपलोड करा (फ्री) | डिजाइनर कंपन्यांना दिसते |
| प्रोफाइल मध्ये काम दाखवा | नोकरीदार थेट संपर्क करतात |
पोर्टफोलिओमध्ये काय समाविष्ट करा:
१०-१५ सर्वोत्तम कार डिजाइन स्केच , ४-५ ३डी मॉडेल (CATIA/Fusion 360 वर), कॉलेज प्रकल्प (विवरण सोबत), इंटर्नशीप अनुभव (काय शिकलो, काय केलो), व्यक्तिगत प्रकल्प (स्वत:ची कल्पना), साधे बायो (तुम्ही कोण आहात, तुमची आवड काय)
नमूना पोर्टफोलिओ लिंक:
पायरी ८: नोकरी शोधा आणि अर्ज करा
कुठे नोकरी मिळेल?
| वेबसाइट | विशेषता | लिंक |
|---|---|---|
| सर्वात विश्वसनीय, सरासरी २०० जाहिरातीं | linkedin.com/jobs | |
| Indeed | सर्व प्रकारच्या नोकरी | indeed.com |
| Naukri.com | भारतातील सर्वात मोठी साइट | naukri.com |
| Freshersworld | विशेषतः नवख आणि ग्रेजुएट्स | freshersworld.com |
| कंपनीच्या साइट | सरकारी जाहिरातीं, अधिक विश्वसनीय | Marutisuzuki.com |
CV आणि कव्हर लेटर टिप्स:
CV मध्ये समाविष्ट करा:
✓ आपली व्यक्तिगत माहिती
✓ शिक्षा (डिग्री, अंक)
✓ कौशल्य (CATIA, Photoshop, Adobe इत्यादी)
✓ इंटर्नशीप अनुभव
✓ प्रकल्प (विवरण सोबत)
✓ लिंक्स (Behance, LinkedIn, Portfolio Website)
✓ संपर्क (Email, Phone, LinkedIn)
कव्हर लेटरमध्ये:
✓ कंपनीला का हवेत (त्यांचे उत्पाद पसंद, त्यांची दृष्टी)
✓ तुम्ही का योग्य आहात
✓ तुमचे विशेष कौशल्य
✓ उत्साह दाखवा!
वेतन आणि आर्थिक लाभ
वर्षानुवर्षी वेतन वाढ
वर्ष १: ₹3-6 लक्ष (सुरुवातीचा)
वर्ष २-३: ₹6-10 लक्ष (अनुभव वाढत असताना)
वर्ष ३-५: ₹10-15 लक्ष (मध्यम स्तर)
वर्ष ५-१०: ₹15-25 लक्ष (वरिष्ठ स्तर)
वर्ष १०+: ₹25-50 लक्ष (लीड/हेड डिझाइनर)
कंपनीनुसार वेतन तुलना
| कंपनी | शुरुवातीचा वेतन | ३ वर्षांनंतर | वरिष्ठ डिझाइनर |
|---|---|---|---|
| मारुती सुजुकी | ₹4-6 लक्ष | ₹8-10 लक्ष | ₹18-25 लक्ष |
| टाटा मोटर्स | ₹5-7 लक्ष | ₹9-12 लक्ष | ₹20-28 लक्ष |
| महिंद्रा | ₹4.5-6.5 लक्ष | ₹8-11 लक्ष | ₹18-26 लक्ष |
| ऑला इलेक्ट्रिक | ₹8-10 लक्ष | ₹12-16 लक्ष | ₹25-35 लक्ष |
| BMW/Audi (भारत) | ₹10-12 लक्ष | ₹15-18 लक्ष | ₹30-45 लक्ष |
बोनस आणि सुविधा:
- वार्षिक बोनस (३-६ महिने वेतन)
- स्वास्थ्य बीमा
- कर्मचारी भविष्य निधी (EPF)
- शिक्षण अनुदान
- विदेशात काम करण्याची संधी
तुम्हाला मदत केव्हा लागेल?
| समस्या | समाधान | लिंक/संपर्क |
|---|---|---|
| कॉलेज निवड | गाइडेन्स कांउंसलर/Careers360 | careers360.com |
| CATIA शिकायचे | YouTube + Udemy | Udemy.com |
| नोकरी शोधायची | LinkedIn + Indeed | linkedin.com/jobs |
| साक्षात्कार तयारी | PrepInsta, InterviewBit | prepsinterview.com |
| Scholarship | Ministry of Education | scholarships.gov.in |
शेवटचा संदेश
हा करिअर सोपा नाही, पण फायदेशीर आहे. तुम्हाला कला + विज्ञान + तंत्रज्ञान यांचा संमिश्रण करायचा आहे. शुरुवातीचे वर्ष कठीण असू शकतात, पण ३-५ वर्षांनंतर तुम्ही जागतिक स्तराचे डिझाइनर बनू शकता.
लक्ष ठेवा: अनेक भारतीय डिझाइनर आता BMW, Audi, Tesla यांच्याकडे काम करत आहेत. तुमही करू शकता!
शुभेच्छा तुम्हाला!
लोकांचे सर्वात सामान्य प्रश्न (FAQ)
Q.1: मी कला विद्यार्थी आहे, मी कार डिझाइनर व्हू शकतो का?
उत्तर: होय! B.Des करा. अनेक सफल डिझाइनर कला विद्यार्थी आहेत. कला तुम्हाला रचनात्मक बनवते, जे डिझाइनिंगसाठी आवश्यक आहे.
Q.2: माझे गणित कमजोर आहे, मी कार डिझाइनर व्हू शकतो का?
उत्तर: होय, पण कठिण असेल. B.Des करा (B.Tech नाही). स्केचिंग आणि डिजाइनचा अभ्यास करा. अभियांत्रिकी टीममध्ये काम करताना, इंजिनियर्स तांत्रिक बाबी हाताळतील.
Q.3: कार डिझाइनर व्हायला किती खर्च पडतो?
उत्तर: खाजगी महाविद्यालय: ₹20-60 लक्ष (४ वर्ष) = ₹5-15 लक्ष/वर्ष
शासकीय महाविद्यालय: ₹50,000-2 लक्ष (४ वर्ष)
ऑनलाइन कोर्स: ₹20,000-1,50,000 (आजीवन अॅक्सेस)
सूचना: बहुतेक महाविद्यालयांसाठी शिष्यवृत्ती उपलब्ध आहे!
Q.4: विदेशात कार डिझाइनर व्हायची संधी आहे का?
उत्तर: होय! M.Des करा आणि संगीत भाषा शिका (German/French – युरोप साठी). भारतीय डिझाइनर BMW, Audi, Mercedes यांच्याकडे काम करतात.
विदेशी कंपन्यांची नोकरी:
BMW (जर्मनी) – ₹50-80 लक्ष/वर्ष
Audi (जर्मनी) – ₹45-75 लक्ष/वर्ष
Tesla (USA) – $80,000-120,000 (₹65-100 लक्ष)
Ferrari (इटली) – €60,000-90,000 (₹50-75 लक्ष)
Q.5: मी महिला आहे, कार डिझाइनमध्ये महिलांचा भविष्य काय आहे?
उत्तर: उज्ज्वल! डिझाइन क्षेत्र लैंगिक भेदभाव नाही करत. अनेक प्रसिद्ध महिला डिझाइनर आहेत:
निकिता खानना (टाटा मोटर्स हेड डिझाइनर)
शिखा शर्मा (ऑटोमोटिव्ह डिझाइनर)
लाभ: महिलांना विशेष स्कॉलरशीप, मातृत्व लाभ, कार्य-जीवन संतुलन.
Q.6: डिझाइन टेस्ट/प्रवेश परीक्षा मध्ये काय असते?
उत्तर:
डिझाइन टेस्टमध्ये असते:
– ड्रॉइंग टेस्ट (हातने स्केच काढणे)
– डिझाइन चिंतन (समस्या सोडवणे)
– सामान्य ज्ञान
– अंग्रेजी
– साक्षात्कार
तयारी: YouTube + Design books वरून २-३ महिने सराव
1 thought on “Automobile Designer: तुझी आवड कार डिझाइनची? मग हे वाचून करिअर चालू कर!!”