DevOps Engineer: IT जगत वेगाने बदलत आहे, आणि त्या बदलाच्या केंद्रबिंदूत आहे DevOps Engineer. जर तुम्ही टेक इंडस्ट्रीमध्ये करिअर शोधत आहात किंवा यांत्रिकीकरण आणि तांत्रिक कौशल्यांचा संयोग समजून घेऊ इच्छित आहात, तर हा लेख तुमच्यासाठी परिपूर्ण आहे. DevOps ही संकल्पना सोप्या शब्दांत – विकास आणि संचालन या दोन्ही टीमच्या सहकार्याने सॉफ्टवेअर वेगाने आणि विश्वासार्हतेने बाजारात आणणे. महाराष्ट्र आणि भारत भर मध्ये DevOps Engineer हा सर्वाधिक मागणी असलेला जॉब प्रोफाइल आहे, आणि त्याचा वेतन देखील खूप आकर्षक आहे. या लेखात आम्ही जाणून घेणार आहोत की DevOps Engineer म्हणजे नेमकं काय, त्यांचे कर्तव्य काय आहेत, कौशल्ये कोणती आवश्यक आहेत, आणि यंत्रणा या भूमिकेमध्ये असे गुंतून का आहेत.
DevOps Engineer म्हणजे नेमकं काय?
DevOps चा अर्थ Development + Operations (विकास + संचालन) असा असतो. DevOps Engineer हा असा एक तांत्रिक व्यावसायिक आहे जो सॉफ्टवेअर विकास टीम आणि IT संचालन टीम यांच्यातील पूल भरून देणे हा मूल मिशन असतो.
सरळ शब्दांत, DevOps Engineer असा असतो जो:
- कोड लिहिणारे विकासकांना (Developers) आणि सर्व्हर चलवणारे संचालकांना (Operations teams) यांच्यातील संवाद सुलभ करतो
- पुरणे, मॅन्युअल काम स्वयंचलित केल्या जाणे सुनिश्चित करतो
- सॉफ्टवेअर तयारीपासून ते बाजारात सोडण्यापर्यंत संपूर्ण प्रक्रिया गुळगुळीत ठेवतो
- सिस्टम्स आरोग्य, सुरक्षा आणि कार्यक्षमता सुनिश्चित करतो
Income Tax Officer: सॅलरी, पावर आणि प्रोमोशनची संपूर्ण माहिती!!
DevOps Engineer चे मुख्य कर्तव्य कोणते आहेत?
| कर्तव्य | विस्तृत विवरण |
|---|---|
| CI/CD पाइपलाइन्स तयार करणे | कोड स्वयंचलित तपासणी, चाचणी आणि तैनातीसाठी प्रणाली उभारणे |
| संरचना व्यवस्थापन | क्लाउड (AWS, Azure, GCP) आणि ऑन-प्रिमाइसेस सर्व्हर्स व्यवस्थापित करणे |
| सॉफ्टवेअर टैकेची निरीक्षण | अॅप्लिकेशन आणि सर्व्हर्स चांगल्या तरीकेने चालू आहेत का हे पहात राहणे |
| स्वचालन | दोहोरावलेले कार्य स्वचलित करणारी स्क्रिप्ट्स आणि साधने विकसित करणे |
| सुरक्षा सुनिश्चित करणे | कोड आणि संरचना सुरक्षा चाचण्या केल्या जाणे पहात राहणे |
| समस्या निवारण | उत्पादन (Production) मध्ये काहीतरी चूक झाली तर ती सुधारणे |
CI/CD पाइपलाइन्स – यांत्रिकीकरणाचा हृदय
DevOps Engineer साठी सर्वाधिक महत्वाचे काम म्हणजे Continuous Integration (CI) आणि Continuous Delivery (CD) पाइपलाइन्स तयार करणे. या पाइपलाइन्सचा अर्थ असा की:
- विकासक कोड लिखते
- तो कोड स्वयंचलितपणे तपासला जातो
- त्याचा परीक्षण केला जातो
- त्याचे सुरक्षा तपासले जाते
- अखेर ते थेट उत्पादन सर्व्हर्सवर जाते
हे सर्व काहीतरी मिनिटांत होते, मासिकांत नाही!
संरचना स्वचालन (Infrastructure as Code)
DevOps Engineers Terraform, CloudFormation, Ansible यासारखी साधने वापरून संरचना कोड म्हणून परिभाषित करतात. याचा फायदा असा की सर्व्हर्स सेटअप करणे हे ठीक कोड लिहिण्याइतकेच सोपे होते. एखाद्या बटणावर क्लिक करून हजारो सर्व्हर्स तयार होऊ शकतात!
DevOps Engineer साठी आवश्यक कौशल्ये कोणती आहेत?
DevOps हा एक बहुआयामी क्षेत्र आहे, आणि यशस्वी DevOps Engineer साठी विविध कौशल्यांचा संयोग आवश्यक आहे:
तांत्रिक कौशल्ये
| कौशल्य | विवरण | शिकण्यासाठी वेळ |
|---|---|---|
| Linux/Unix | ऑपरेटिंग सिस्टम ज्ञान – DevOps ची भाषा | १-२ महिने |
| प्रोग्रामिंग (Python, Bash, Go) | स्क्रिप्ट्स आणि स्वचलन साधने लिहिणे | २-३ महिने |
| Git/GitHub | कोड व्यवस्थापन आणि संस्करण नियंत्रण | २ आठवडे |
| Docker | कंटेनरीकरण – अॅप्स सर्वत्र चालवणे | ३-४ आठवडे |
| Kubernetes | कंटेनर्स सुव्यवस्थापन – DevOps चा भविष्य | ६-८ आठवडे |
| Jenkins/GitLab CI | CI/CD पाइपलाइन्स तयार करणे | २-३ आठवडे |
| AWS/Azure/GCP | क्लाउड प्लॅटफॉर्म्स | २-३ महिने |
| Monitoring (Prometheus, ELK Stack) | सिस्टम्स निरीक्षण आणि समस्या शोधणे | २-३ आठवडे |
मानसिक कौशल्ये (Soft Skills)
DevOps तांत्रिकतेच्या पेक्षा जास्त सहकार्य आणि संवादाबद्दल असते:
- संवाद क्षमता: विकासकांना आणि संचालकांना समजून घेणे आणि त्यांच्यातून विश्वास निर्माण करणे
- समस्या निवारण: अडचणी येताच शांतीने समाधान शोधणे
- टीम वर्क: विविध विभागांशी मिळून काम करणे
- सीखण्याची इच्छा: टेक जगत सतत बदलत असते, त्यात अद्ययावत रहाणे
DevOps मध्ये IT इंडस्ट्रीमध्ये यांत्रिकीकरण का इतके हॉट आहे?
१. मार्केट डिमांड अव्वल सारणी
Statista आणि IT Industry Reports ने वर्तवल्याप्रमाणे:
- DevOps-संबंधित जॉब पोस्टिंग्स मागील ३-४ वर्षांत ७१% पर्यंत वाढली आहेत
- २८% recruiting managers DevOps विशेषज्ञांना शोधण्यासाठी संघर्ष करत आहेत
- DevOps मार्केट २०२३ मध्ये १०.४ बिलियन डॉलर होता, आणि २०२८ पर्यंत २५.५ बिलियन डॉलरपर्यंत वाढण्याची अपेक्षा आहे
२. डिजिटल ट्रान्सफॉर्मेशन
कोव्हिड-१९ नंतर प्रत्येक कंपनी डिजिटल होऊ लागली – बँका, दुकाने, हॉस्पिटल, सरकारी दफ्तरे सर्वांना. या डिजिटल यात्रेचे हृदय म्हणजे DevOps.
३. क्लाउड कम्प्यूटिंग विस्फोट
AWS, Microsoft Azure, आणि Google Cloud मध्ये लाखो कंपन्या माइग्रेट करत आहेत. हे क्लाउड संरचना व्यवस्थापित करणे म्हणजे DevOps की शिल्प असते.
४. तेज गती, कमी त्रुटी
Continuous Deployment मुळे कंपन्या आता महिन्यांच्या बजाय दिवसांत नवीन वैशिष्ट्ये सोडून देऊ शकतात. या स्पर्धेमध्ये जिंकण्यासाठी DevOps इंजिनिअर अपरिहार्य आहेत.
५. सुरक्षा आणि नियमन
DevSecOps (Development + Security + Operations) हा नवीन मंत्र आहे. सायबर हल्ल्यांपासून बचाव आणि कानूनी अनुपालन साधणे – हे DevOps Engineers चे नवीन जिम्मेदारी आहे.
Ethical Hacker: आजकाल एथिकल हॅकरची मागणी का इतकी वाढलीय? सर्वांगीण मार्गदर्शन
भारत मध्ये DevOps Engineer चा वेतन किती?
DevOps Engineers भारतात सर्वोच्च पगार पाणाऱ्या तांत्रिक व्यावसायिकांपैकी एक आहेत. Glassdoor, PayScale, Coursera यांच्या नवीनतम डेटा (जानेवारी २०२६) प्रमाणे:
| अनुभव स्तर | वार्षिक वेतन | मासिक सरासरी |
|---|---|---|
| फ्रेशर (०-१ वर्ष) | ₹४.१ – ₹१५ लक्ष | ₹३४,००० – ₹१.२५ लक्ष |
| जूनियर (१-३ वर्ष) | ₹५.२ – ₹१३.५ लक्ष | ₹४३,३३३ – ₹१.१२ लक्ष |
| मिड-लेव्हल (३-६ वर्ष) | ₹७ – ₹१५ लक्ष | ₹५८,३३३ – ₹१.२५ लक्ष |
| सीनियर (७+ वर्ष) | ₹१५ – ₹३० लक्ष | ₹१.२५ – २.५ लक्ष |
| लीड/आर्किटेक्ट | ₹२१ लक्ष+ | ₹१.७५ लक्ष+ |
सरासरी DevOps Engineer वेतन: ₹८.७ – ₹९.३ लक्ष वार्षिक (भारत भर)
महत्वाचे बिंदू:
- अनुभवासह वेतन तीव्र गतीने वाढते
- AWS किंवा Azure विशेषज्ञता वेतन २०-३०% पर्यंत वाढवते
- Bangalore, Pune, Mumbai, Hyderabad यांमध्ये वेतन अधिक आहे
- रिमोट कामाचे अधिकार असल्याने परदेशी कंपन्या अधिक वेतन देतात
DevOps Engineer कसा बनायचा?
पायरी १: आधारभूत ज्ञान (०-२ महिने)
- Linux शिका: Ubuntu किंवा CentOS सर्व्हर व्यवस्थापन
- प्रोग्रामिंग भाषा: Python किंवा Bash ची मूलभूत माहिती
- Git आणि GitHub: कोड व्यवस्थापन कसे करायचे हे शिका
साधने:
- Linux Terminal सर्व्हर वापरून प्रयोग करा
- GitHub वर फ्री अकाउंट बनवून प्रोजेक्ट्स करा
- Codecademy किंवा FreeCodeCamp मधून फ्री कोर्स घेता
पायरी २: कंटेनरीकरण आणि ऑर्केस्ट्रेशन (२-४ महिने)
- Docker: कंटेनर्स कसे तयार आणि चलवायचे
- Kubernetes: कंटेनर्स कसे व्यवस्थापित करायचे
प्रयोग: Docker Hub वर छोटेमोठे अॅप्स तैनात करा
पायरी ३: CI/CD पाइपलाइन्स (२-३ महिने)
- Jenkins किंवा GitLab CI: स्वयंचलित बिल्ड आणि डिप्लॉयमेंट सेटअप करा
- GitHub Actions: GitHub साथे इंटिग्रेशन शिका
पायरी ४: क्लाउड प्लॅटफॉर्म्स (३-४ महिने)
- AWS: EC2, S3, RDS, Lambda
- Microsoft Azure: Virtual Machines, App Service, DevOps Services
- Google Cloud: Compute Engine, Cloud Run
सुझाव: AWS किंवा Azure फ्री टियरमध्ये प्रयोग करा (बहुतेक सेवा १२ महिने फ्री आहेत)
पायरी ५: Monitoring आणि Logging (१-२ महिने)
- Prometheus: मेट्रिक्स संग्रहण
- ELK Stack (Elasticsearch, Logstash, Kibana): लॉग व्यवस्थापन
- Grafana: डेटा व्हिज्युअलाइজेशन
महत्वाचे DevOps सर्टिफिकेशन्स २०२६ मध्ये
| सर्टिफिकेशन | जारीकर्ता | अनुभव आवश्यकता | वेतन वाढ |
|---|---|---|---|
| AWS Certified DevOps Engineer | Amazon Web Services | २+ वर्ष AWS | उच्च मांग |
| Azure DevOps Engineer Expert | Microsoft | Azure ज्ञान आवश्यक | US मध्ये टॉप २० सर्टिफिकेशन |
| Certified Kubernetes Administrator (CKA) | Linux Foundation | १+ वर्ष | ₹२-३ लक्ष वाढ |
| Google Cloud DevOps Engineer | Google Cloud | ३+ वर्ष उद्योग | मध्यम मांग |
| Certified Jenkins Engineer (CJE) | CloudBees | Jenkins अनुभव | विशेष कौशल्य |
| HashiCorp Certified: Terraform Associate | HashiCorp | Terraform अनुभव | Infrastructure as Code हेतु |
सुझाव: फ्रेशर्स साठी सर्वप्रथम AWS Certified Cloud Practitioner (रुपये १०,००० – १५,०००) किंवा Azure Fundamentals (AZ-900) घेतल्या अनंतर प्रॉफेशनल सर्टिफिकेशन शोधण्याची गरज आहे.
DevOps Engineer साठी सर्वोत्तम ऑनलाइन कोर्स आणि शिक्षण संस्थान
| प्लॅटफॉर्म | कोर्स | भाषा | मूल्य |
|---|---|---|---|
| Coursera | IBM DevOps & Software Engineering | इंग्रजी | फ्री (किंवा पेड सर्टिफिकेट) |
| Udemy | DevOps मास्टरक्लास | इंग्रजी | ₹५०० – १५०० |
| Linux Academy/A Cloud Guru | क्लाउड आणि DevOps पाथ | इंग्रजी | ₹४०० – १००० मासिक |
| Kodekloud | DevOps Engineer Learning Path | इंग्रजी | फ्री + प्रीमियम |
| KnowledgeHut | DevOps सर्टिफिकेशन कोर्स | इंग्रजी | ₹५०,००० – १,००,००० |
| YouTube (Free) | Linux Academy, NetworkChuck, TechWorld with Nana | इंग्रजी | विनामूल्य |
DevOps Engineer च्या वास्तविक जीवनातील अनुभव
AIOps आणि Machine Learning चा उदय
२०२६ मध्ये DevOps Engineers Artificial Intelligence आणि Machine Learning सह काम करण्यास सुरुवात करत आहेत. Gartner असे सांगतात की २०२६ पर्यंत ५०% निरीक्षण आणि सुरक्षा कार्य AI-चालित होईल. याचा अर्थ DevOps Engineers साठी AI-powered tools जसे CloudWatch Anomaly Detection आणि self-healing systems ची समज महत्वाची आहे.
Serverless आर्किटेक्चर्स चा विस्तार
AWS Lambda, Azure Functions, आणि Google Cloud Functions यांसारखी serverless services अधिकाधिक लोकप्रिय होत आहेत. DevOps Engineers यांना या नव्या पद्धतीतून मुख्य सर्व्हर्स व्यवस्थापने सोडून serverless deployments हाताळायला हवे.
DevSecOps – सुरक्षा अग्रभाग मध्ये
भविष्य DevOps + Security चा संयोग आहे. प्रत्येक DevOps Engineer साठी कोडमधील सुरक्षा त्रुटी शोधणे आणि infrastructure vulnerabilities सुधारणे हे महत्वाचे होऊन गेले आहे.
DevOps Engineer हेतु महत्वाचे सुझाव आणि सुरक्षितता
शिकण्यासाठी सुझाव
१. व्यावहारिक प्रजेक्ट्स करा: सिद्धांत एकटाच पुरेसा नाही. मिनी-प्रजेक्ट्स (एक सोपा Node.js अॅप Docker मध्ये चलवणे, तो Kubernetes मध्ये तैनात करणे) बनवा.
२. ओपन सोर्स मध्ये योगदान दिया: GitHub वर Kubernetes, Jenkins, Docker यांसारखे प्रजेक्ट्स संपादित करा.
३. कम्युनिटीमध्ये सक्रिय राहा: DevOps वेबिनार्स, मीटअप्स, आणि कॉन्फरन्स एक्सप्लोर करा.
४. ब्लॉग लिहा किंवा व्हिडीओ बनवा: आपल्या शिक्षण अनुभव साझा करणे केवळ इतरांना मदत करत नाही, परंतु तुमचा CV देखील मजबूत करते.
वेतन वाढणे आणि करिअर प्रगती
- प्रमाणीकरण: AWS किंवा Azure प्रमाण पत्र घेतल्या अनंतर ₹२-३ लक्ष वेतन वाढ अपेक्षित आहे.
- नेतृत्व भूमिका: अनुभव वाढून DevOps Architect किंवा Platform Engineering Leader बनण्याचा मार्ग उघड होतो.
- स्पेशलाइजेशन: Security Automation, Site Reliability Engineering (SRE), किंवा Cloud Architecture मध्ये विशेषज्ञता विकसित करा.
वास्तविक जीवनातील उदाहरणे
उदा. १: ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्म
एक मुंबई स्थित ई-कॉमर्स कंपनी (Amazon किंवा Flipkart प्रकारची) लाखो ग्राहकांना सेवा देते. जेव्हा काही कोडमध्ये बग शोधली जाते, त्यास तात्काळ सुधारणे आणि सर्वांपर्यंत पोचवणे आवश्यक आहे. DevOps Engineers हे CI/CD पाइपलाइन्स सेटअप करतात ज्यामुळे:
- २ तास मध्ये अपडेट सर्व सर्व्हर्सवर जातो
- कोणतीही डाउनटाइम नाही (Zero Downtime Deployment)
- जर काहीतरी गडबड झाले तर स्वयंचलितपणे मागचल्या आवृत्तीकडे परत जाते
उदा. २: बँकिंग सिस्टम
HDFC, ICICI, Axis बँका यांचे लाखो ग्राहक दिवसभर आपली खाती अॅक्सेस करतात. ही सिस्टम काहीही होईना कधीही खाली पडू शकत नाही. DevOps Engineers हे:
- Multi-region deployments सेटअप करतात (अगर एक डेटा सेंटर खाली पडले तर दुसरा तयार असते)
- Load balancing करतात (ट्रॅफिक अनेक सर्व्हर्सवर वितरित करणे)
- Disaster recovery plans बनवतात (आपत्तीकाळ कसे सामोरे जायचे याची योजना)
DevOps vs. इतर तांत्रिक भूमिका
| भूमिका | मुख्य फोकस | कौशल्य | वेतन |
|---|---|---|---|
| DevOps Engineer | विकास आणि संचालनमधील पूल, स्वचालन | Linux, Cloud, CI/CD, Scripting | ₹८.७-९.३ लक्ष |
| System Administrator | सर्व्हर्स आणि नेटवर्क व्यवस्थापन | सर्व्हर ज्ञान, नेटवर्क | ₹३.५-५ लक्ष |
| Software Developer | अॅप्लिकेशन कोड लेखन | प्रोग्रामिंग भाषा, डिजाईन पॅटर्न्स | ₹७-१२ लक्ष |
| Site Reliability Engineer (SRE) | सिस्टम विश्वसनीयता आणि परफॉर्मन्स | DevOps + गणितीय विश्लेषण | ₹१०-१८ लक्ष |
| Cloud Architect | क्लाउड संरचना डिजाईनिंग | AWS/Azure/GCP गहरा ज्ञान | ₹१५-२५ लक्ष |
DevOps मधील सामान्य चुका आणि कसे टाळायचे
चूक १: केवळ सरवटी ज्ञान
समस्या: Docker आणि Kubernetes केवळ नावावर ओळखणे, परंतु खोलवरुन न समजणे. समाधान: छोटे प्रजेक्ट्स करा, त्यांची त्रुटिसुधार करा, समस्यांचा शोध घेण्या प्रयत्न करा.
चूक २: क्लाउड प्लॅटफॉर्म्स टाळणे
समस्या: शुद्ध ऑन-प्रिमाइसेस अनुभव – बाजारातील नवीन साधने न समजणे. समाधान: AWS किंवा Azure फ्री टियर वापरून शिका. आज ९०% DevOps कंपन्या क्लाउड वापरतात.
चूक३: सुरक्षा दुर्लक्ष करणे
समस्या: DevSecOps ग्राह्य न करणे, केवळ गती व डिप्लॉयमेंटवर लक्ष केंद्रित करणे. समाधान: सुरक्षा परीक्षणे आणि vulnerability scanning CI/CD चा अंग बनवा.
चूक ४: संवाद क्षमता कमी होणे
समस्या: तांत्रिक दिशे “सर्व काही” समजत असले तरी विकासकांना किंवा व्यवसाय टीमला समजवू न शकणे. समाधान: तांत्रिक संकल्पना साध्या शब्दांत समजवण्याचा प्रयत्न करा.
DevOps शिकण्यासाठी मोफत संसाधने
मोफत ऑनलाइन कोर्स
- Coursera: IBM DevOps & Software Engineering (Beginner-friendly)
- FreeCodeCamp (YouTube): DevOps सीखने के लिए पूरी सीरीज़ (Linux Academy, NetworkChuck)
- Linux Academy: फ्री परीक्षण कोर्सेस
- GitHub Learning Lab: Git आणि GitHub वर इंटरएक्टिव्ह शिक्षण
- AWS Skill Builder: AWS फ्री कोर्सेस (AWS Certified Cloud Practitioner)
मोफत प्रकल्प असाइनमेंट
- GitHub: DevOps प्रजेक्ट्स शोधा आणि योगदान द्या
- GitLab: Open source DevOps प्रजेक्ट्स
- Docker Hub: Docker छवी बनवा आणि साझा करा
- Kubernetes: Minikube वापरून घरीच क्लस्टर बनवा (मुक्त)
कम्युनिटी सपोर्ट
- Reddit: r/devops, r/docker, r/kubernetes
- LinkedIn: DevOps professionals फॉलो करा आणि नेटवर्क बनवा
- Twitter: DevOps ट्विटर कम्युनिटी अत्यंत सक्रिय आहे
- स्थानिक मीटअप्स: Pune DevOps, Mumbai Docker Users Group इत्यादी
2026 साठी DevOps भविष्य – काय येत आहे?
तांत्रिकी:
१. GitOps (Git-based infrastructure management) अधिकाधिक लोकप्रिय होत आहे २. Platform Engineering (internal developer platforms) उदयोन्मुख ट्रेंड आहे ३. Observability (Datadog, New Relic, Splunk) केवळ monitoring पेक्षा अधिक आहे ४. eBPF (extended Berkeley Packet Filter) नवीन सुरक्षा आणि performance tools लाते
व्यावसायिक:
१. DevOps as a Service – क्लाउड प्रदाताकडून संपूर्ण DevOps प्लॅटफॉर्म २. Low-Code/No-Code DevOps – नॉन-तांत्रिक लोक देखील DevOps कार्य करू शकतील ३. Edge Computing – IoT आणि edge devices साठी DevOps अगत्य महत्व
निष्कर्ष:
DevOps Engineer हा एक अत्यंत संतोषदायक, वित्तीयदृष्ट्या लाभदायक, आणि भविष्यात समृद्ध करिअर बिंदू आहे. आज IT इंडस्ट्री DevOps Engineers करिता दरवाजे उघडून आहे – सुरक्षितता, स्केलेबिलिटी, आणि दक्षतेची गरज असताना प्रत्येक संस्थेला हवे आहे अनुभवी DevOps पेशेवार.
जर तुमच्यात समस्या सोडवण्याची तेजस्विता, नित्य शिकण्याची इच्छा, आणि सहकार्याची आवड असेल, तर तुम्ही आजच सुरुवात करू शकता. लिनक्स शिका, Docker आणि Kubernetes सह खेळा, GitHub वर प्रजेक्ट्स बनवा, आणि महिन्यांच्या प्रयत्नात तुम्ही एक मागणी असलेल्या DevOps Engineer बन जाता.
भारतातील लाखो कंपन्या (सार्वजनिक आणि खाजगी, स्टार्टअप आणि एंटरप्राइज) DevOps Engineers शोधत आहेत. हा तुमचा वेळ आहे. आजच सुरुवात करा!
महत्वाचे लिंक्स आणि संदर्भ
अधिकृत क्लाउड प्लॅटफॉर्म्स
- AWS Free Tier: https://aws.amazon.com/free/
- Microsoft Azure Free Account: https://azure.microsoft.com/en-in/free/
- Google Cloud Free Tier: https://cloud.google.com/free
लर्निंग संसाधने
- Coursera DevOps Courses: https://www.coursera.org/courses?query=devops
- FreeCodeCamp YouTube DevOps: https://www.youtube.com/@freecodecamp
- Linux Academy (A Cloud Guru): https://acloudguru.com/
- KnowledgeHut DevOps Training: https://www.knowledgehut.com/
सर्टिफिकेशन्स
- AWS Certified DevOps Engineer: https://aws.amazon.com/certification/
- Microsoft Azure DevOps Engineer: https://learn.microsoft.com/en-us/certifications/
- Certified Kubernetes Administrator (CKA): https://training.linuxfoundation.org/
- Google Cloud Certified DevOps Engineer: https://cloud.google.com/certification
डेवलपर कम्युनिटीज आणि फोरम्स
- DevOps Reddit: https://www.reddit.com/r/devops/
- Stack Overflow DevOps: https://stackoverflow.com/questions/tagged/devops
- DevOps Weekly Newsletter: https://www.devopsweekly.com/
मुक्त DevOps साधने
- Docker: https://www.docker.com/
- Kubernetes: https://kubernetes.io/
- Jenkins: https://www.jenkins.io/
- GitLab: https://about.gitlab.com/
- Terraform: https://www.terraform.io/
नोकरी मंच (DevOps जॉब्स)
- LinkedIn Jobs: https://www.linkedin.com/jobs/
- Naukri.com: https://www.naukri.com/ (भारतातील सर्वात मोठा जॉब साइट)
- Indeed: https://www.indeed.com/
- Dice: https://www.dice.com/ (तांत्रिक जॉब्सासाठी)
- AngelList: https://wellfound.com/ (स्टार्टअप्सासाठी)
1 thought on “DevOps Engineer: म्हणजे नेमकं काय? IT मध्ये हा जॉब का इतका हॉट आहे? संपूर्ण गाइड!!”