Azim Premji Scholarship 2025: भारतातील लाखो मुलींना उच्च शिक्षा घेताना आर्थिक अडचणी आणि कॉलेज फीच्या भरपाई करू शकत नाहीत. अझीम प्रेमजी फाउंडेशन या समस्येचे निराकरण करण्यासाठी एक महत्त्वाचा पाऊल घेत आहे. अझीम प्रेमजी स्कॉलरशिप २०२५ योजनेअंतर्गत सरकारी शाळेतून १०वी आणि १२वी पास केलेल्या मुलींना कॉलेजमध्ये पहिल्या वर्षामध्ये प्रवेश घेतल्यावर साधारणे ३० हजार रुपये वार्षिक स्कॉलरशिप दिली जातेय. ही स्कॉलरशिप त्यांच्या संपूर्ण कॉलेज अभ्यासकालावर दिली जाते, म्हणजे दोन ते पाच वर्षांपर्यंत. अगदी आता (जानेवारी २०२६) दुसऱ्या फेरीत अर्जासाठी नोंदणी सुरू आहे. या लेखात आम्ही या योजनेचे सर्व महत्त्वाचे तपशील, पात्रता, अर्जा प्रक्रिया आणि व्यावहारिक सल्ले सरल मराठीतून समजून घेऊ.
अझीम प्रेमजी स्कॉलरशिप योजना म्हणजे काय?
अझीम प्रेमजी फाउंडेशन हा आयटी कंपनी विप्रोचे संस्थापक अझीम प्रेमजी यांच्या नावे काम करणारा एक प्रमुख समाजसेवा संस्था आहे. हे फाउंडेशन २००१ सालपासून शिक्षा, आरोग्य आणि जीविकेच्या क्षेत्रात काम करत आहे. अझीम प्रेमजी स्कॉलरशिप योजना या फाउंडेशनचा शिक्षा विभागाचा महत्त्वाचा भाग आहे.
या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे – आर्थिकदृष्ट्या कमजोर पार्श्वभूमीतून आलेल्या मुलीन्यांना उच्च शिक्षा घेण्यास आर्थिक मदत प्रदान करणे. पहिल्या वर्षी हजारेचा आकडा ओलांडून लाखो मुलींना हा लाभ मिळणार आहे. योजनेचे नाव आणि उद्देश ऐकून असे वाटते की हे महज दान नाही, तर शिक्षेच्या माध्यमातून पुढील पिढीला सशक्त करण्याचा प्रयत्न आहे.
योजनेचे मुख्य लाभ आणि विशेषता
अझीम प्रेमजी स्कॉलरशिप २०२५ मध्ये मुलींना खालील लाभ मिळतात:
- ३० हजार रुपये वार्षिक छात्रवृत्ती: निवडलेल्या प्रत्येक मुलीला प्रत्यक्षपणे (डिरेक्ट बेनिफिट ट्रान्सफर – DBT) त्यांच्या आधार-लिंक्ड बँक खात्यात पैसे जमा केले जातात.
- संपूर्ण अभ्यासकाल पर्यंत: पैसे कॉलेजचे २ ते ५ वर्षे चालत असतानाच दिले जातात (रिनिवल अटींच्या अधीन).
- गुणमेरीत आधारित नाही: या योजनेमध्ये निवड शैक्षणिक गुणमेरीवर अवलंबून नसून पात्रता निकषांच्या पूर्तीवर केली जाते.
- शून्य अर्जा फी: अर्ज करण्यासाठी कोणताही खर्च नसून संपूर्ण प्रक्रिया अनलाइन आणि मुक्त आहे.
- भारतभर कोणत्याही कॉलेजमध्ये: अर्ज केलेल्या मुलीला भारताच्या कोणत्याही राज्यातील सरकारी किंवा निजी (विश्वसनीय) कॉलेजमध्ये अर्ज करता येतो.
- कोणताही वय मर्यादा नाही: कितीही मोठी मुली असली तरी, बाकी पात्रता पूरी असल्यास अर्ज करू शकतात.
पात्रता निकष – कोण अर्ज करू शकते?
अझीम प्रेमजी स्कॉलरशिप २०२५ साठी अर्ज करण्यासाठी अगोदरील सर्व शर्ती पूरी व्हावी लागतात:
| निकष | तपशील |
|---|---|
| लिंग | फक्त महिला/मुली छात्रा पात्र आहेत |
| १० व १२वी | दोन्ही वर्ग सरकारी शाळा/कॉलेजातून रेगुलर (नियमित) विद्यार्थी म्हणून पास केली असावी |
| कॉलेज प्रवेश | २०२५-२६ शैक्षणिक वर्षात पहिल्या वर्षामध्ये कोणत्याही मान्यता प्राप्त स्नातक डिग्री किंवा डिप्लोमा कोर्समध्ये रेगुलर विद्यार्थी म्हणून प्रवेश घेतला असावा (कोर्स अवधी २ ते ५ वर्षे) |
| कोर्स वर्ण | रेगुलर, पूर्णकालीन अभ्यास आवश्यक; डिस्टन्स किंवा कॉरेस्पोंडेन्स कोर्स चालणार नाहीत |
| कॉलेज प्रकार | सरकारी किंवा विश्वसनीय व प्रामाणिक निजी कॉलेज/विद्यापीठ (भारताच्या कोणत्याही राज्यात) |
| प्रथम पदवी | हे मुलीची पहिली स्नातक किंवा डिप्लोमा पदवी असावी |
पात्र राज्य व संघ राज्य क्षेत्र (२०२५-२६)
अझीम प्रेमजी स्कॉलरशिप २०२५ वर्तमानपात्र राज्यांमध्ये असे आहेत:
- अरुणाचल प्रदेश
- असम
- बिहार
- छत्तीसगढ
- झारखंड
- कर्नाटक
- मध्य प्रदेश
- मणिपूर
- मेघालय
- मिजोरम
- नागालँड
- ओडिशा
- पुदुचेरी
- राजस्थान
- सिक्किम
- तेलंगाना
- त्रिपुरा
- उत्तर प्रदेश
- उत्तरखंड
महत्त्वाचा नोट: सध्या महाराष्ट्र राज्य या यादीमध्ये अंतर्भूत नाही. तथापि, अझीम प्रेमजी फाउंडेशन आगामी तीन वर्षांमध्ये अधिक राज्यांमध्ये विस्तार करण्याची योजना घेत आहे, त्यामुळे महाराष्ट्र शीघ्रच समाविष्ट होण्याची शक्यता आहे.
अपात्र मुली – कोणने अर्ज करू शकत नाहीत?
खालील परिस्थितींमध्ये मुली अर्ज करू शकत नाहीत:
- अझीम प्रेमजी विद्यापीठातील कोणत्याही कोर्समध्ये प्रवेश घेतल्यास (२०२५-२६ किंवा त्यापूर्वी)
- विप्रो इंटरनॅशनल कंपनीकडून संतूर स्कॉलरशिप किंवा इतर विप्रो स्कॉलरशिप मिळू शकत असल्यास
- दूसरे, तिसरे, चौथे किंवा पाचव्या वर्षाचे विद्यार्थी असल्यास
अर्जा प्रक्रिया
अझीम प्रेमजी स्कॉलरशिप २०२५ साठी अर्ज करणे अत्यंत साधे आहे. ही प्रक्रिया संपूर्ण ऑनलाइन आहे आणि कोणत्याही ऑफलाइन पद्धतीचा उपयोग केला जाऊ शकत नाही.
अर्जा प्रक्रियेची मुख्य पायरी:
पायरी १: अझीम प्रेमजी फाउंडेशनच्या अधिकृत वेबसाइट (scholarship.azimpremjifoundation.org) वर भेट द्या.
पायरी २: “रजिस्टर (नई आवेदनकर्ता के लिए, राउंड २, २०२५ के लिए)” या विकल्पावर क्लिक करा. जर आधीच नोंदणी केलेली असाल तर आपले Gmail आयडी, मोबाईल नंबर किंवा ईमेल आयडीने लॉगिन करा.
पायरी ३: तुमचीच पात्रता तपासा. नंतर तुमचा मोबाईल नंबर व्हेरिफाई करा – नंबर टाकून OTP प्राप्त करा.
पायरी ४: पूर्ण अर्ज फॉर्म भरा. तुमचे व्यक्तिगत तपशील, शैक्षणिक पार्श्वभूमी आणि कॉलेजचे माहिती सविस्तरपणे टाका.
पायरी ५: आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा (खाली दिलेली यादीनुसार).
पायरी ६: संपूर्ण अर्ज आणि दस्तऐवज बारकाईने तपासून सबमिट करा.
पायरी ७: अर्जा सबमिशन ठराविक केल्यानंतर तुम्हाला ईमेल किंवा एसएमएसद्वारे पुष्टीकरण संदेश मिळेल. हा संदेश भविष्यासाठी जतन करून ठेवा.
3D Printing Technology: सर्वसाधारण व्यक्तीसाठी संपूर्ण मार्गदर्शिका
आवश्यक कागदपत्रे – कोणते डॉक्युमेंट्स लागतील?
अझीम प्रेमजी स्कॉलरशिप २०२५ साठी अर्ज करताना खालील कागदपत्रे अनिवार्य आहेत:
- विद्यार्थीचा फोटोग्राफ: २×२ इंच आकाराचा, गेल्या ६ महिन्यांमध्ये घेतलेला
- स्वाक्षर: साध्या पांढऱ्या कागदावर स्पष्ट स्वाक्षर (काळी शाई किंवा पेन)
- १०वीची अंकसूची किंवा प्रमाणपत्र: सरकारी शाळेतून पास केल्याचा पुरावा
- १२वीची अंकसूची किंवा प्रमाणपत्र: सरकारी शाळेतून पास केल्याचा पुरावा
- कॉलेज प्रवेशाचा पुरावा: बोना फाईड सर्टिफिकेट (कॉलेजच्या सीलसह) किंवा ट्युशन फी रिसीप्ट – ज्यामध्ये विद्यार्थीचे नाव, कॉलेजचे नाव, डिग्रीचे नाव, कोर्सचे नाव, अभ्यास वर्ष, कोर्स सुरुवातीचा तारीख, दस्तऐवजाचा दिनांक, वर्ष आणि कॉलेजच्या कार्यालयाची मुद्रा/स्वाक्षर हवी.
- आधार कार्ड: (आवश्यक असल्यास – संबंधित राज्य अनुसार)
दस्तऐवजांची महत्त्वाची तकवारी:
- फाईल फॉर्मेट: केवळ PDF, PNG किंवा JPG फाईलच स्वीकारली जातात
- फाईल साइज: ३०-५०० KB दरम्यान असावी
- स्पष्टता: सर्व दस्तऐवज साफ व वाचनीय असावेत, अन्यथा अर्ज नाकारला जाऊ शकतो
अर्जा मुदत आणि वेळापत्रक
अझीम प्रेमजी स्कॉलरशिप २०२५ साठी अर्जा दोन फेऱ्यांमध्ये घेतले जाणार आहेत:
| इव्हेंट | तारीख |
|---|---|
| राउंड १ (सुरु केले गेले) | १० सप्टेंबर २०२५ |
| राउंड १ (बंद झाले) | ३० सप्टेंबर २०२५ |
| राउंड २ (सुरु) | १० जानेवारी २०२६ |
| राउंड २ (समाप्तीचा अंतिम दिनांक) | ३१ जानेवारी २०२६ |
| शास्कीय नवीकरण अर्ज (मागील लाभार्थींसाठी) | ३१ जानेवारी २०२६ पर्यंत |
महत्त्वाचा सल्ला: जर राउंड १ मिस झाले असेल तर चिंता न करता राउंड २ मध्ये (१० ते ३१ जानेवारी २०२६) अर्ज करा. अंतिम दिनांकपर्यंत प्रतीक्षा न करता आधीच अर्ज जमा करा, कारण अंतिम दिवशी वेबसाइटवर ट्रॅफिक अधिक राहते आणि तांत्रिक समस्या येऊ शकतात.
अर्जा अधिकृत लिंक आणि संपर्क माहिती
अझीम प्रेमजी स्कॉलरशिप २०२५ साठी अर्ज करण्यासाठी खालील अधिकृत लिंक वापरा:
अर्ज पोर्टल (नवे आणि नवीकरण अर्जासाठी):
अधिकृत माहिती वेबसाइट:
अझीम प्रेमजी फाउंडेशनचा पत्ता: १३४ डोडकन्नेली, विप्रो कॉर्पोरेट ऑफिसच्या पाशर्वभूमीत, सर्जापूर रोड, बेंगळुरु – ५६००३५
ईमेल संपर्क: scholarship@azimpremjifoundation.org (तंत्रिक समस्या किंवा प्रश्नांसाठी)
सामान्य चुका टाळण्यासाठी उपयुक्त टिप्स
अझीम प्रेमजी स्कॉलरशिप २०२५ साठी अर्ज करताना हेच सर्वात सामान्य चुका असतात. त्या टाळण्यासाठी हे सल्ले मूल्यवान असतील:
१. दस्तऐवजांच्या फाईल साइजवर नजर ठेवा
गेल्या अनेक अर्जांमध्ये मुलींचे अर्ज नाकारले गेले कारण फोटोग्राफ किंवा इतर कागदपत्र ३०-५०० KB मर्यादेतून बाहेर गेले होते. अर्ज करताना प्रत्येक दस्तऐवजाची साइज तपासून घ्या.
२. स्पष्ट आणि वाचनीय छायाचित्रे अपलोड करा
अस्पष्ट किंवा धुकेमुकेचे दस्तऐवज अर्ज नाकारून टाकलेले जातात. चांगल्या प्रकाशामध्ये स्कॅन किंवा फोटो घेऊन अपलोड करा.
३. संपूर्ण नोंदणी माहिती सारखीच ठेवा
जर तुम्ही आधीच कोणत्या फेरीमध्ये नोंदणी केली असाल तर नवीन नोंदणी न करता लॉगिन करा. समान माहिती वापरा.
४. कॉलेज बोना फाईड सर्टिफिकेट योग्य ठिकाणाहून आणा
कॉलेजचे बोना फाईड सर्टिफिकेट किंवा ट्युशन फी रिसीप्ट सर्व आवश्यक तपशील (विद्यार्थीचे नाव, कॉलेजचे नाव, डिग्री, कोर्स, वर्ष, आरंभ तारीख, कॉलेज मुद्रा) सह असावे. कॉलेजचे प्रशासन संपर्क करून हे कागदपत्र मिळवा.
५. अंतिम दिनांकपर्यंत प्रतीक्षा न करा
राउंड २ असल्यास १० ते २० जानेवारीच्या दरम्यान अर्ज जमा करा. अंतिम दिवशी वेबसाइट डाउन होऊ शकते किंवा तांत्रिक समस्या येऊ शकतात.
६. पुष्टीकरण संदेश जतन करून ठेवा
अर्ज सफलतापूर्वक सबमिट झाल्यानंतर तुम्हाला ईमेल किंवा एसएमएस मिळेल. हे संदेश भविष्यासाठी शेवटपर्यंत सुरक्षित ठेवा, कारण भविष्यात अर्जा स्थितीची माहिती किंवा नवीकरण प्रक्रिया यांचे संदर्भ आवश्यक असेल.
७. फसवणूक होण्यापासून सावधान राहा
याची खात्री करा की तुम्ही केवळ अधिकृत वेबसाइट (scholarship.azimpremjifoundation.org) वापरत आहात. कोणत्याही दुसऱ्या वेबसाइटवर अर्ज करू नका किंवा अनजान व्यक्तीला तुमचे व्यक्तिगत तपशील देऊ नका.
सामान्य प्रश्न आणि उत्तर (FAQ)
प्रश्न: या योजनेत निवड कशावर आधारित आहे?
उत्तर: निवड पात्रता निकषांची पूर्तीवर आधारित आहे, वैयक्तिक मेरिट परीक्षा वगैरेवर नाही. यानेच या योजनेला नीतिशास्त्रांगे अधिक स्वीकृत आणि समर्थित केले गेले आहे.
प्रश्न: जर मी दूसरे, तिसरे वर्षाचा विद्यार्थी असल्यास, मी अर्ज करू शकतो का?
उत्तर: नाही. केवळ पहिल्या वर्षाचे (नई सत्र २०२५-२६ मध्ये प्रवेश घेतलेले) रेगुलर विद्यार्थी अर्ज करू शकतात.
प्रश्न: दूरवर्ती शिक्षा (डिस्टन्स लर्निंग) मध्ये पढत असल्यास अर्ज करू शकतेच का?
उत्तर: नाही. केवळ रेगुलर, पूर्णकालीन कोर्सही पात्र आहेत. डिस्टन्स किंवा कॉरेस्पोंडेन्स शिक्षा यांच्या अर्जा अस्वीकार केले जातील.
प्रश्न: या स्कॉलरशिपसाठी कोणती वय मर्यादा आहे?
उत्तर: कोणती वय मर्यादा नाही. जर तुम्ही १०वी-१२वी सरकारी शाळेतून पास केली असाल आणि पहिल्या वर्षात कॉलेजमध्ये प्रवेश घेतला असाल तर कितीही मोठी असल्या तरी अर्ज करू शकता.
प्रश्न: घरच्या उत्पन्नाची कोणती मर्यादा आहे?
उत्तर: कोणती विशेष उत्पन्न मर्यादा नाही. हे योजना सरकारी शाळेतून मुलींना केंद्रित केले आहे आणि सामाजिकदृष्ट्या कमजोर समुदायांच्या मुलींसाठी आहे.
प्रश्न: अर्जा फी आहे का?
उत्तर: नाही. अर्ज करणे पूर्णपणे मुक्त आहे, अर्ज फीकोण शुल्क नाही.
प्रश्न: निवड केल्यानंतर पैसे कसे मिळतील?
उत्तर: निवडलेल्या मुलीच्या आधार-लिंक्ड बँक खात्यात डिरेक्ट बेनिफिट ट्रान्सफर (DBT) द्वारे थेट धनराशी हस्तांतरित केली जाते. सामान्यतः साल एकमेळ किंवा दोन किस्तींमध्ये दिली जाते.
प्रश्न: मी दुसऱ्या राज्यात वास्तव्य करत असताना अर्ज करू शकतो का?
उत्तर: हो, तुम्ही दुसऱ्या राज्यात राहून गरज असलेल्या राज्यातील सरकारी शाळेतून १०वी-१२वी पास केली असल्यास, तुम्ही भारताच्या कोणत्याही राज्यातील कॉलेजमध्ये प्रवेश घेऊन अर्ज करू शकता.
2 thoughts on “Azim Premji Scholarship 2025: कॉलेज फी ची चिंता संपवा! अझीम प्रेमजी स्कॉलरशिप २०२५ मध्ये ३० हजार मिळवा!!”